Hoe werkt straal- en schilderwerk op hoogte via touwtechniek?

Ronny van Baal ·

Straal- en schilderwerk op hoogte via touwtechniek werkt doordat gespecialiseerde technici via een systeem van touwen, gordels en ankerpunten worden neergelaten of opgehesen naar de werkplek, waar zij vervolgens direct het oppervlaktebehandelingswerk uitvoeren. De rope access technicus combineert toegang en uitvoering in één persoon, zonder dat een aparte steigerbouwer of hoogwerker nodig is. Dit artikel beantwoordt de meest gestelde vragen over de toepassing van touwtechniek bij straal- en schilderprojecten in de industrie.

Welke voordelen biedt touwtechniek ten opzichte van steigers bij straal- en schilderwerk?

Touwtechniek biedt bij straal- en schilderwerk op hoogte aanzienlijke voordelen ten opzichte van conventionele steigerbouw, met name op het gebied van doorlooptijd, kosten, veiligheid en logistieke footprint. De beslissende vergelijking is niet "rope access versus steigerbouwer", maar "rope access versus steigerbouwer plus technisch aannemer gecombineerd", want bij steigerwerk zijn altijd twee partijen betrokken.

Bij conventionele straal- en schilderprojecten op hoogte moet een opdrachtgever eerst een steigerbouwer inschakelen om het platform te realiseren, en daarna een separate technisch aannemer voor het daadwerkelijke straal- en schilderwerk. Een rope access specialist zoals Sky-Access combineert beide rollen: de vakman brengt zijn eigen toegangsmiddel mee. Dat levert directe voordelen op in planning, coördinatie en totaalkosten.

Kortere doorlooptijd en minder materieel op locatie

Rope access teams kunnen doorgaans sneller mobiliseren dan steigerbouwers. Er hoeft geen staalconstructie opgebouwd en later weer afgebroken te worden. Dit verkort de totale projectduur aanzienlijk, wat in industriële omgevingen direct leidt tot minder stilstandtijd voor de installatie. Elke dag dat een installatie stilstaat, kost een opdrachtgever direct inkomsten.

Bovendien is de materiaalstroom op het terrein minimaal. Een rope access team werkt met compacte uitrusting: touwen, gordels, ankerpunten en het benodigde gereedschap voor stralen en schilderen. Er rijden geen grote vrachtwagens met steigerpijpen af en aan, en er liggen geen stapels materiaal die rijroutes, laad- en losposities of toegangswegen blokkeren.

Statistisch veiliger dan steigerwerk

Rope access heeft statistisch de laagste incidentratio van alle methoden voor werken op hoogte. Op steigers haken monteurs zich regelmatig los omdat voortdurend aan- en afhaken in de praktijk lastig is, wat valincidenten tot gevolg heeft. Rope access technici zijn te allen tijde via meerdere aanlijningspunten beveiligd en worden nooit zonder verbinding met het systeem op hoogte aangetroffen.

Werkzaamheden op hoogte? Wij regelen het veilig.
Neem vrijblijvend contact op met ons team van IRATA-gecertificeerde specialisten.

Hoe wordt straal- en schilderwerk via touwtechniek in de praktijk uitgevoerd?

Bij straal- en schilderwerk via touwtechniek worden technici via een gecertificeerd touwsysteem op de exacte werkplek gepositioneerd, waarna zij het oppervlak stralen, behandelen en coaten terwijl zij hangend of zittend in hun harnas werken. Het systeem bestaat uit minimaal twee onafhankelijke touwen per technicus: een werktouw en een veiligheidstouw.

Vóór aanvang van het werk wordt de conditie van het oppervlak beoordeeld en worden ankerpunten boven de constructie vastgesteld. Een IRATA level-3 supervisor is verantwoordelijk voor het opzetten van het touwsysteem en de touwtechnische veiligheid van de klus. Vervolgens dalen de technici af naar de werkplek of worden zij via een lier op de juiste hoogte gepositioneerd.

Het straalwerk zelf wordt uitgevoerd met draagbare straaluitrusting die geschikt is voor gebruik op hoogte. Na het stralen wordt de oppervlaktekwaliteit gecontroleerd en wordt de coating aangebracht conform de specificaties van de opdrachtgever en de toepasselijke normen, zoals ISO 12944. Kwaliteitsborging is een integraal onderdeel van de uitvoering: dagelijks worden metingen verricht aan luchtvochtigheid en dauwpunt, laagdiktemetingen worden gedocumenteerd en trekproeven op de aangebrachte coating worden uitgevoerd. Werkzaamheden op hoogte zijn voor een opdrachtgever moeilijk zelf te controleren, waardoor deze geborgde meetprocedures een essentieel onderdeel vormen van de kwaliteitsgarantie.

Voor situaties waarbij het werk langdurig is of waarbij zwaarder materieel op hoogte nodig is, kan het SkyDeck modulaire hangplatform worden ingezet. Dit gepatenteerde systeem combineert de flexibiliteit van rope access met het draagvermogen van een volledig werkplatform, en maakt ook de zijkanten van constructies bereikbaar.

Voor welke constructies en sectoren is touwtechniek geschikt bij straal- en schilderwerk?

Touwtechniek voor straal- en schilderwerk is geschikt voor vrijwel elke constructie waarbij conventionele steigerbouw logistiek onhaalbaar, te kostbaar of te tijdrovend is. Denk aan staalconstructies, offshoreplatforms, bruggen, sluizen, industriële tanks, windturbines en complexe gevels in stedelijke omgevingen.

Zware industrie en petrochemie

In de petrochemische industrie worden installaties periodiek stilgelegd voor groot onderhoud, de zogenoemde turnaround. Tijdens zo'n stop moet vaak een grote hoeveelheid oppervlaktebehandeling plaatsvinden aan moeilijk bereikbare constructies. Rope access maakt het mogelijk om snel te mobiliseren en direct te starten met straal- en schilderwerk, zonder dat weken worden besteed aan steigerbouw. De besparing op doorlooptijd vertaalt zich direct in het eerder hervatten van de productie.

Offshore en maritiem

Op offshoreplatforms en maritieme constructies is de beschikbare ruimte beperkt en is een minimale logistieke footprint essentieel. Rope access teams werken compact, hebben nauwelijks impact op de operationele processen rondom hen en kunnen ook op moeilijk bereikbare punten van een platform worden ingezet. Meer over de offshoretoepassingen van Sky-Access is te vinden op de offshore industrie pagina.

Infrastructuur en utiliteit

Bruggen, viaducten en sluizen vereisen regelmatig oppervlaktebehandeling aan de onderzijde van de constructie. Hangsteigers vereisen doorgaans het afsluiten van rijbanen. Via rope access of het SkyDeck-platform kan straal- en schilderwerk worden uitgevoerd zonder dat het verkeer eronder of erop wordt onderbroken. Ook architectonisch complexe gebouwen in stedelijke omgevingen, waar geen hoogwerker kan worden geplaatst vanwege ruimtegebrek of draagkrachtbeperkingen van de ondergrond, zijn uitstekende toepassingen voor touwtechniek bij gevelonderhoud en coating.

Welke certificeringen en veiligheidsnormen gelden voor straal- en schilderwerk op hoogte via rope access?

Voor straal- en schilderwerk op hoogte via rope access gelden zowel de veiligheidsnormen voor het touwtechnische systeem als de kwaliteitsnormen voor de oppervlaktebehandeling zelf. Op touwtechnisch vlak is IRATA-certificering de meest erkende en betrouwbare standaard in de industrie.

IRATA staat voor Industrial Rope Access Trade Association en stelt strenge eisen aan zowel individuele technici als aan bedrijven. Technici werken op level 1, 2 of 3, waarbij level 3 het hoogste niveau is. Bij elke klus is verplicht een IRATA level-3 supervisor aanwezig. Dit onderscheid is cruciaal: de supervisor is verantwoordelijk voor de touwtechnische veiligheid en het opzetten van het touwsysteem.

Een belangrijk onderscheid dat opdrachtgevers bij aanbesteding moeten kennen: veel bedrijven werken met IRATA-gecertificeerde monteurs, maar zijn als bedrijf zelf niet IRATA-gecertificeerd. Een IRATA-gecertificeerd bedrijf staat onder toezicht van de internationale IRATA-organisatie, is verplicht alle uren en incidenten te registreren en ondergaat iedere drie jaar een volledige externe audit. Een niet-gecertificeerd bedrijf heeft deze verplichtingen niet. Een serieuze opdrachtgever kiest altijd een IRATA-gecertificeerd bedrijf.

Naast IRATA is VCA-P de hoogst haalbare bedrijfscertificering voor veiligheid in de industrie, met name relevant voor werk in de petrochemische sector. ISO 9001 borgt het kwaliteitsmanagementsysteem. Voor de coating zelf geldt ISO 12944 als de toonaangevende norm voor corrosiebescherming van staalconstructies, die specificaties geeft voor oppervlaktevoorbehandeling, verfsoort en laagopbouw.

Sky-Access beschikt over IRATA-bedrijfscertificaatnummer 5025/0, VCA-P-certificering en ISO 9001-certificering. Meer over de achtergrond en werkwijze van het bedrijf is te vinden op de over ons pagina.

Werkzaamheden op hoogte? Wij regelen het veilig.
Neem vrijblijvend contact op met ons team van IRATA-gecertificeerde specialisten.

Wanneer is touwtechniek de beste keuze voor straal- en schilderprojecten?

Touwtechniek is de beste keuze voor straal- en schilderprojecten wanneer de locatie moeilijk bereikbaar is via conventionele methoden, wanneer doorlooptijd en logistieke footprint kritische factoren zijn, of wanneer de opdrachtgever één partij wil die zowel toegang als uitvoering voor zijn rekening neemt.

Concrete situaties waarin rope access de voorkeur verdient boven steigerbouw bij straal- en schilderwerk:

  • Constructies op hoogte waarbij steigerbouw logistieke bewegingen op het terrein zou blokkeren, zoals rijroutes, laad- en losposities of toegangswegen
  • Locaties waar de constructie of ondergrond het gewicht van een steiger of hoogwerker niet kan dragen
  • Projecten met een strakke planning waarbij snel gemobiliseerd moet worden en de stilstandtijd van de installatie minimaal moet zijn
  • Offshore en maritieme omgevingen waar ruimte schaars is en een minimale footprint vereist is
  • Infrastructuurprojecten waarbij rijbanen of vaarwegen open moeten blijven tijdens het werk
  • Situaties waarbij inspectie en oppervlaktebehandeling gecombineerd kunnen worden in één inzet

Touwtechniek is minder geschikt bij langdurig werk op grote aaneengesloten horizontale oppervlakken waarbij permanent op hoogte wordt gewerkt, zoals de ruwbouw van een flatgebouw. In dat soort situaties zijn steigers efficiënter. Voor de overgrote meerderheid van industriële straal- en schilderprojecten op hoogte geldt echter dat rope access de snellere, goedkopere en veiligere keuze is, zeker wanneer de totaalkosten worden vergeleken met de gecombineerde kosten van een steigerbouwer én een technisch aannemer.

De combinatie van technische vakkennis en touwtechniek maakt het mogelijk om straal- en schilderwerk op hoogte uit te voeren als een geïntegreerde scope, met één team, één aanspreekpunt en een aantoonbaar kortere doorlooptijd van begin tot oplevering.

Gerelateerde artikelen